|
شناسایی معیارهای ادراک حس مکان در پارکهای شهری اهواز: مطالعه موردی چهار پارک زیتون، لاله، ساحلی کیانپارس و شهرک نفت
|
| وحید قمری، کورش مومنی*، کوروش عطاریان |
|
|
|
چکیده: (50 مشاهده) |
پارکهای شهری بهعنوان مهمترین و گستردهترین فضاهای عمومی باز، نقش اساسی در ارتقای کیفیت زندگی شهری، شکلگیری تعاملات اجتماعی و خلق تجربه فضایی معنادار برای شهروندان ایفا میکنند. تحقق این کارکردها مستلزم ایجاد حس مکان و تقویت پیوند عاطفی و ادراکی میان کاربران و محیط است. با وجود تعدد پارکهای شهری در اهواز، تفاوتهای معناداری در میزان حضور و استقبال شهروندان از این فضاها مشاهده میشود؛ بهگونهای که برخی پارکها همواره کانون فعالیت و حضور اجتماعی هستند، در حالی که برخی دیگر با وجود برخورداری از امکانات نسبتاً مشابه، کمتر مورد استفاده قرار میگیرند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل معیارهای کلیدی مؤثر بر ادراک حس مکان در پارکهای شهری اهواز، با تمرکز بر چهار پارک زیتون، لاله، ساحلی کیانپارس و شهرک نفت انجام شده است. پرسشهای اصلی تحقیق عبارتاند از: معیارهای مؤثر بر ادراک حس مکان در پارکهای شهری اهواز کداماند؟ و از دیدگاه مراجعهکنندگان، کدام معیارها نقش تعیینکنندهتری در حضور، ماندگاری و تعلقپذیری آنان ایفا میکنند؟ روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و پیمایشی بوده و دادهها از طریق پرسشنامه محققساخته، با پایایی تأییدشده بهوسیله ضریب آلفای کرونباخ، از ۳۳۰ نفر از مراجعهکنندگان و نمونهای از متخصصان طراحی پارک گردآوری شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد ده مؤلفه کلیدی شامل هویت (ادراکی–شناختی)، خوانایی، دسترسی، عناصر طبیعی و آسایش محیطی، تنوع فعالیتها، زیبایی بصری، خاطرهانگیزی، امنیت، تعاملپذیری و مبلمان و تجهیزات، در شکلگیری حس مکان در پارکهای شهری مؤثرند. از دیدگاه کاربران، مؤلفههای هویت و خوانایی بیشترین تأثیر را بر حس مکان داشتهاند، در حالی که مبلمان و تجهیزات کماهمیتترین عامل ارزیابی شده است. در مقابل، متخصصان طراحی، «کالبد فضایی» را اولویت اصلی در ایجاد حس مکان دانستهاند که بیانگر وجود شکافی معنادار میان ادراک کاربران و رویکرد طراحان است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که تفاوت در میزان استقبال از پارکهای شهری اهواز، بهطور مستقیم با سطح تحقق مؤلفههای حس مکان، بهویژه هویت، دسترسی و خوانایی، ارتباط دارد. این یافتهها بر ضرورت توجه همزمان به ابعاد ادراکی، کالبدی و عملکردی در طراحی و ارتقای کیفیت پارکهای شهری آینده تأکید میکند.
|
|
| واژههای کلیدی: حس مکان، پارکهای زیتون، لاله، ساحلی کیانپارس و شهرک نفت، اهواز |
|
|
|
نوع مطالعه: كاربردي |
موضوع مقاله:
تخصصي
پذیرش: 1405/2/24 | انتشار: 1405/2/24
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
