fa جایگاه جلوخان مساجد دیروز و امروز در شکل گیری و تقویت قرارگاه رفتاری (مقایسه تطبیقی نمونه موردی مسجد وکیل و مسجد الزهرا در شیراز) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 1em 0px; text-align: justify; line-height: 90%;"><span b="" lang="FA" style="color: black; line-height: 90%; font-family:;">اسلام در تمام شئون خود دینی اجتماعی است؛‌ چنانچه یکی از آشکارترین وجوه هویتی جامعه و شهر اسلامی، مسجد است که به سبب بعد عقلانی و معنوی ویژه خود همواره نقشی بنیادی داشته است. به نظر می&shy;رسد امروزه این نقش برجسته مساجد در سازماندهی ساختار کالبدی و اجتماعی شهرهای اسلامی، و در شهرهای معاصر ایرانی- اسلامی در حال کم&shy;رنگ شدن است. از این&shy;رو، توجه اصلی این مقاله به شناسایی ویژگی‌های معنایی و کالبدی خاص مساجد کهن در شهرهای ایرانی اسلامی است که می&shy;توانند امروزه نیز به عنوان عامل نظام بخش کالبدی و اجتماعی شهر مسلمانان ایفای نقش نمایند. به این&shy;منظور و به&shy;عنوان نمونه&shy;پژوهی مسجد وکیل و مسجدفاطمه الزهرا شیراز انتخاب شده است. ذکر این نکته ضروری است که پژوهش حاضر از روش تطبیقی- تحلیلی و روش تاریخی و مقایسه&shy;ای با استفاده از طیف لیکرت و آزمون پایایی آلفای کرونباخ و ابزار گردآوری داده: مطالعات کتابخانه‌ای و مشاهدات میدانی بهره گرفته است. یافته&shy;های تحقیق نشان می&shy;دهد که مسجد وکیل، مسجدی است که نگاهی گذارا به فرآیند شکل&shy;گیری و تاثیرگذاری آن در بافت تاریخی شیراز بیانگر تاثیر شگرف آن در تلفیق مطلوب زندگی روزمره شهروندان و عملکردهای سنتی مساجد و مکانی مقدس است که در دوره&shy;های مختلف تاریخی تا پیش از قرن حاضر، محل برگزاری رویدادهای مهم اجتماعی و برقراری تعاملات مطلوب اجتماعی میان شهروندان بوده است. در حالیکه مسجد فاطمه الزهرا که در دوران معاصر ساخته شده است و فاقد تاثیرگذاری اثربخش کالبدی و اجتماعی شهری می&shy;باشد که می&shy;توان یکی از عوامل اثرگذار بر بی اعتباری قرارگاه&shy;های رفتاری آن&shy;را کمرنگی و تضعیف عنصر جلوخان در ساختار کالبدی آن در حوزه مولفه&shy;های </span><span b="" lang="FA" style="color: black; line-height: 90%; font-family:;">سازمان فضایی، </span><span b="" lang="FA" style="color: black; line-height: 90%; font-family:;">انعطاف‌پذیری، تناسبات بصری، </span><span b="" lang="FA" style="color: black; line-height: 90%; font-family:;">نشانه‌، </span><span b="" lang="FA" style="color: black; line-height: 90%; font-family:;">غنای حسی، و خوانایی دانست.</span></p> <p style="margin: 1em 0px; text-align: justify; line-height: normal;"><span lang="EN" style="color: rgb(34, 34, 34); font-family:;">Islam is a social religion in all its aspects, mistakenly as one of the most visible aspects of community identity and Islamic city, the mosque which is well known for his intellectual and spiritual dimensions have always been fundamental. It seems that now the leading role in organizing social and physical structure in the Islamic mosques, and in the cities of contemporary Iranian - Islamic&#39;re not fade. Hence, the focus of this paper is to identify specific physical meaning and ancient mosques in the cities of Islamic Iran. That can be used today as a system of social and physical part of Muslims to play their roles. For this purpose, as well as case studies and Msjdfatmh Al Vakil Mosque of Shiraz is selected. It should be noted that the study of comparative method - analytical and historical and comparative approach using Likert scale and Cronbach&#39;s alpha reliability testing and data collection tools: a literature review and field observations have been used. That in different historical periods prior to the present century, the venue for important social events and social interaction among citizens is desirable. While the Fatima Zahra mosque being built in contemporary and urban social and physical impact is less effective. Is one of the factors that influence the invalidity of the headquarters of the system behavior dilute and weaken the forecourt element in the physical structure of components in aerospace organization, flexibility, visual proportions, signs, sensory richness, and knew readability.</span></p> مسجد, سازماندهی کالبدی, سازماندهی اجتماعی, جلوخان, مسجد وکیل, و مسجد فاطمه الزهرا. mosque, organizing physical, social organization, forecourt, Vakil Mosque, and Fatima Zahra mosque. 515 534 http://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_code=A-10-1145-31&slc_lang=fa&sid=1 نفیسه گلستانی 10031947532846003896 10031947532846003896 No سمیرا میری 10031947532846003897 10031947532846003897 No قاسم مطلبی 10031947532846003898 10031947532846003898 Yes