fa ارزیابی آسیب پذیری شهر با رویکرد پدافند غیر عامل با استفاده از روش دلفی؛ نمونه موردی: شهر بیرجند تخصصي Special پژوهشي Research <p align="justify">«پدافند غیر عامل» از جمله موضوعاتی است که در سال های اخیر در طرح ها و برنامه های شهری مورد توجه قرار گرفته است. در حال حاضر در طرح های جامع شهری این موضوع شامل ضوابط مشخص در مورد مکان یابی کاربری ها و مقاوم سازی بناها می باشد که می تواند برای هر شهری (نه صرفا شهری که مورد مطالعه است)، استفاده شود. این پژوهش با ارائه روشی که در آن شهر و عناصر شهری تاثیر گذار در موضوع پدافند غیر عامل مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند، به دنبال کاهش خسارات احتمالی حاصل از حملات نظامی در شهرها می باشد. بیرجند یکی از شهرهای مرزی کشور است که به علت موقعیت آن به عنوان مرکز استان خراسان جنوبی و استقرار مراکز مدیریتی و فرماندهی در آن، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. بمنظور شناخت عناصر آسیب پذیر با رویکرد پدافند غیر عامل دراین شهر،‌ با توجه به مطالعات پیشین در این زمینه از روش دلفی استفاده گردید. بر این اساس فهرستی بیست گانه از عناصر آسیب پذیر تهیه و با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، ارزش گذاری و با استفاده از نرم افزار GIS و روش درون یابی تراکمی، پهنه بندی آسیب پذیری شهر بر اساس این عناصر تهیه شد. علاوه بر عناصر آسیب پذیر، شاخص های شهری تاثیرگذار در این موضوع نظیر تراکم های جمعیتی و ریزدانگی قطعات نیز مورد بررسی قرار گرفته و بر اساس آنها پهنه بندی آسیب پذیری شهر ارائه گردید. پهنه های حاصل در نهایت با یکدیگر تلفیق شده و پهنه بندی آسیب‌پذیری شهر بیرجند با رویکرد پدافند غیر عامل تهیه شد. در پایان با توجه به تحلیل های صورت گرفته در مورد هر یک از عناصر شهری، راهکارهای لازم به منظور کاهش خسارات ناشی از حملات نظامی ارائه گردید. </p> <p align="justify">Passive defense is one of the contemporary issues, which has been considered in urban plans. Nowadays, this issue is included in urban master plans via setting specific regulations on location of land uses and empowering of buildings which can be used for all cities(not only the case study). This research contributes to decrease in possible damages from military attacks in cities by introducing a new method, analyzing city and it`s effective elements on passive defense. Birjand is one of the border line cities of Iran which due to be the center of Southern Khorasan province and locating of managerial and strategic centers, has a special condition. To identify the vulnerable elements of this city from passive defense point of views, the Delphi method were used regards to the previous studies had been done on this issue? Base on this, a twenty-item list containing the vulnerable elements prepared and valued by Analytic Hierarchy Process (AHP). Then the vulnerability layer produced with the interpolation density analysis using GIS software. In addition to the vulnerable elements, the effective urban indexes on this issue such as population densities and size of plots have been surveyed in order to prepare the vulnerable layer of the city. After this, the produces layers mixed with each other and make the final vulnerable zoning of Birjand with passive defense approach. At the end, based on the analysis conducted about each urban element, the mitigating solutions and recommendations proposed in order to decrease the level of damages from military attacks. </p> پدافند غیر عامل،‌ آمایش شهری،‌ آسیب پذیری،‌ روش دلفی، شهر بیرجند. Operating non-defense, logistics planning, vulnerability, Delphi, Birjand. 93 110 http://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_code=A-10-113-1&slc_lang=fa&sid=1 Moslem Esmaili Shahrakht مسلم اسماعیلی شاهرخت Moslemesmaeli@Gmail.com 1003194753284600214 1003194753284600214 Yes University of Tarbiat Modares دانشگاه تربیت مدرس Ali Akbar Taqvaii علی اکبر تقوایی 1003194753284600215 1003194753284600215 No Faculty of Arts University of Tarbiat Modares دانشکده هنر دانشگاه تربیت مدرس