Journal title

other اطفاء حریق بدون استفاده از آب آشامیدنی: بررسی جایگزین‌های قابل‌اتکا Firefighting without drinking water: An investigation to viable alternatives تخصصي Special كاربردي Applicable     آب به‌عنوان یک عامل مؤثر در اطفاء حریق، به میزان بالایی در فعالیت‌های آتش‌نشانی بخصوص در محیط‌های شهری مورد مصرف قرار می‌گیرد. رویکردهای گذشته در اطفاء حریق به‌شدت وابسته به مصرف ذخایر آب آشامیدنی است. با توجه به آمار مستخرج از آتش‌نشانی شهر تهران، مصرف آب آشامیدنی به‌منظور اطفاء حریق در سال 2022 میلادی، تقریباً<m:omath><m:ssup><m:ssuppr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:ssuppr><m:e><m:r>m</m:r></m:e><m:sup><m:r>3</m:r></m:sup></m:ssup><m:r>/</m:r><m:r>yer</m:r></m:omath> 000/500/6 برای شهر تهران برآورد شده است. مطالعه امکان جایگزینی منابع آب آشامیدنی به‌منظور اطفاء حریق‌های شهر تهران با منابع آب غیر شرب، با توجه به بحران آبی گسترده در ایران موضوعی حیاتی است. در این مطالعه، به امکان‌سنجی، اولویت‌بندی مؤلفه‌های محتمل، شناخت روابط درونی میان مؤلفه‌ها و زیرمولفه های قابل‌اتکا به‌منظور جایگزینی آب شرب شهری در اطفای حریق شهر تهران پرداخته‌شده است. مؤلفه‌ها و زیر مؤلفه‌های مستخرج از منابع علمی و اسناد کتابخانه‌ای، بر اساس میزان امکان‌پذیری آن‌ها ازنظر کارشناسان آتش‌نشانی با استفاده از روش دلفی فازی اولویت‌بندی شدند سپس با روش MAXQDA، مدل مفهومی از نحوه اجرای جایگزین‌های قابل‌اتکا به‌جای آب آشامیدنی در اطفاء حریق ترسیم شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که مؤلفه‌های مؤثر بر جایگزین نمودن حجم آب مدنظر برای اطفاء حریق در شهر تهران، از دیدگاه کارشناسان آتش‌نشانی؛ «فاضلاب‌های شهری»، «روان آب‌ها» و «آب‌های سطحی» است و مؤلفه"آب‌های سطحی"، در قسمت‌های شمال، شرق و جنوب تهران با توجه به حجم قابل‌توجه این آب‌ها در زمان بارندگی و عدم نفوذپذیری سطح زمین در فضای شهری امکان‌پذیرترین مؤلفه است، ولی در غرب شهر تهران، استفاده از "روان آب‌ها" با توجه به تعدد رودخانه‌ها بر سایر مؤلفه‌ها ارجحیت دارد، همچنین استفاده مجدد از فاضلاب شهری، در هیچ‌یک از نواحی تهران از دیدگاه جامعه کارشناسان آتش‌نشانی به خاطر هزینه‌های بالای اقتصادی در اولویت قرار ندارد. در بخش غربی تهران ، جهت استفاده از روان آب‌ها در اطفا حریق، با محاسبه میزان دبی متوسط سالانه رودخانه‌های دائمی، حجم آب قابل ذخیره <m:omath><m:r>69,984 </m:r><m:ssup><m:ssuppr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:ssuppr><m:e><m:r>m</m:r></m:e><m:sup><m:r>3</m:r></m:sup></m:ssup><m:r>/</m:r><m:r>day</m:r></m:omath> برآورد شد و با توجه به حداکثر میزان حجم آب  مصرفی برآورده شده برای فعالیت‌های آتش‌نشانی در بحرانی‌ترین شرایط(  <m:omath><m:r>18/000</m:r><m:f><m:fpr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:fpr><m:num><m:ssup><m:ssuppr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:ssuppr><m:e><m:r>m</m:r></m:e><m:sup><m:r>3</m:r></m:sup></m:ssup></m:num><m:den><m:r>day</m:r></m:den></m:f></m:omath>) ، این میزان آب قابل ذخیره از روان آب‌ها در غرب تهران پتانسیل بالایی برای اطفاء حریق آتش‌نشانی تهران دارد. در گام بعدی هزینه اجرایی ذخیره‌سازی روان آب‌ها <a name="_Hlk178851567">براساس فهرست‌بهای رسمی</a> کشور در سال 1401، 108 میلیارد تومان برآورد شد و مطابق آمار شرکت آبفا هزینه تصفیه یک لیتر آب شیرین معادل 15 هزار تومان می‌باشد، لذا می‌توان نتیجه گرفت برای استخراج و تهیه 25،544،160<m:omath><m:ssup><m:ssuppr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:ssuppr><m:e><m:r>m</m:r></m:e><m:sup><m:r>3</m:r></m:sup></m:ssup></m:omath> آب شرب از روان آب‌ها در هرسال مبلغ 400 میلیارد تومان می باشد. نهایتاً هزینه مذکور تقریباً 4 برابر هزینه ساخت مخازن و ذخیره‌سازی آب آتش‌نشانی از روان آب‌ها برای هرسال است و در سال‌های بعدی با حذف هزینه ساخت مخازن عملاً ذخیره‌سازی به‌طور کامل جبران می‌شود که این امر بسیار به‌صرفه و منطقی است.   As a critical agent in firefighting, water is extensively consumed in firefighting activities, particularly in urban environments. Traditional firefighting approaches heavily rely on potable water reserves. According to data from Tehran’s Fire Department, the consumption of potable water for firefighting in 2022 was estimated at approximately 6.5 million cubic meters in the city of Tehran. Given the severe water crisis in Iran, exploring alternatives to potable water for firefighting in Tehran is a pressing issue. This study assesses the feasibility of substituting potable water with non-potable water sources, prioritizing potential components, understanding their interrelationships, and identifying dependable alternatives.  Relevant components and subcomponents were extracted from scientific literature and documentary resources and prioritized based on their feasibility as evaluated by firefighting experts using the fuzzy Delphi method. Subsequently, the MAXQDA method was employed to design a conceptual model for implementing reliable alternatives to potable water in firefighting.  The study's findings indicate that, from the perspective of firefighting experts, the most viable alternatives for replacing potable water in Tehran’s firefighting operations are municipal wastewater, stormwater runoff, and surface water. Among these, surface water in the northern, eastern, and southern parts of Tehran is the most feasible option due to the significant volume of surface water available during rainfall and the impermeability of urban surfaces in these areas. However, in the western part of Tehran, the abundance of rivers makes stormwater runoff a more favorable option. Conversely, the reuse of municipal wastewater was not prioritized in any part of Tehran due to its high economic costs.  In western Tehran, the annual average discharge of permanent rivers was calculated to estimate the volume of water that could be stored for firefighting purposes. The volume of water available from stormwater runoff in this region shows substantial potential to meet firefighting demands even under critical conditions. The cost of constructing storage facilities for stormwater runoff was estimated at 1.08 trillion Iranian Rials (IRR) based on the official 2022 national pricing index. Additionally, the cost of treating one liter of potable water is approximately 150,000 IRR according to national water utility statistics. Annually, 25,544,160 liters of potable water could be replaced with stormwater runoff at a cost of 4 trillion IRR, which is nearly four times the annual cost of constructing and maintaining water storage facilities for firefighting. Over time, with the elimination of storage construction costs in subsequent years, this approach becomes highly economical and sustainable.    آتش‌نشانی, فاضلاب ‌های شهری, روان آب‌ها, منابع آبی سطحی, آب آشامیدنی, MAXQDA firefighting, municipal wastewater, stormwater runoff, surface water, potable water, MAXQDA 35 55 http://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_code=A-10-3068-3&slc_lang=other&sid=1 کامران عبدولی 100319475328460013712 100319475328460013712 No نادر حبیب زاده 100319475328460013713 100319475328460013713 Yes آرزو نجایی 100319475328460013714 100319475328460013714 No عرفان ذوالفقاری 100319475328460013715 100319475328460013715 No