Journal title

other نقش الگوها و تناسبات هندسی در معماری مسکونی ایران در دو دوره قاجار و پهلوی اول geometric proportions, Iranian architecture, shape pattern, axial symmetry, geometric components تخصصي Special پژوهشي Research اهداف: مطالعات سیر تاریخی تحولات معماری نشان می‌دهد که بسیاری از بناهای مسکونی دوره سنت در دوره پیش از اسلام و دوره مدرن شاهد بکارگیری تناسبات و مدول(اروپایی و ایرانی) می‌باشد که نقش اساسی در بیان سازماندهی فضایی و ارائه الگوی شکلی دارد. نظام اجزاء و کل در کاربری فضاها و سلسله مراتب عملکردی تاثیر بمراتب سازنده در وحدت و یکپارچکی و نظام هماهنگی برعهده خواهد داشت. مساله اصلی در این پژوهش عدم انطباق نظام هندسی در دوره سنت و مدرن و تحولات در نظام سلسله مراتب فضایی و حذف کارکردها است. ضرورت و اهمیت تحقیق خوانش پلان ها در بناهای تاریخی با کاربری مسکونی از نظر الگوی شکلی و نظم هندسی است که شاهد دگرگونی در دوره معاصر نسبت به دوره سنت می باشد. در این پژوهش سعی بر تبیین شاخص‌های موثر نظام هندسی معماری ایران و کاربرد آن بعنوان الگوی شکل دهنده در ابعاد فضاها خواهد شد. ابزارها و روش ها: روش پژوهش در این مقاله با توجه به گام های هفت گانه از نوع تفسیری-تاریخی و قیاسی و استقرایی است و رویکرد تحلیل داده‌ها از نوع کتابخانه‌ای و متغیرهای مورد پژوهش از نوع کمی و کیفی بوده و ابزار پژوهش از نوع عینی است. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که پیروی از تناسبات هندسی در بناهای مورد مطالعه از دوره قاجار و پهلوی اول بترتیب اهمیت آن از نسبت زرین ایرانی(مستطیل طلائی ایرانی) و نسبت طلائی اروپایی پیروی نموده است و هندسه قالب از شکل مستطیل و سازماندهی فضایی از محوربندی خطی پیروی نموده است.   Objectives: Studies of the historical course of architectural developments show that many residential buildings of the tradition period in the pre-Islamic and modern periods witness the use of proportions and modules (European and Iranian), which play an essential role in expressing spatial organization and presenting a shape pattern. The system of components and the whole in the use of spaces and functional hierarchies will have a constructive effect on unity and integration and coordination system. The main problem in this research is the incompatibility of the geometric system in the traditional and modern periods and the changes in the spatial hierarchy system and the elimination of functions. The necessity and importance of researching the reading of plans in historic buildings with residential use in terms of shape pattern and geometric order is a witness of transformation in the contemporary period compared to the traditional period. In this research, an attempt will be made to explain the effective indicators of the geometric system of Iranian architecture and its use as a formative model in the dimensions of spaces. Tools and methods: The research method in this article is interpretive-historical, analogical and inductive, and the data analysis approach is library-type, and the research variables are quantitative and qualitative, and the research tools are objective. Is. Conclusion: The results of the research show that following the geometric proportions in the studied buildings from the Qajar and Pahlavi periods, in order of importance, followed the Iranian golden ratio (Iranian golden rectangle) and the European golden ratio, and the geometry of the mold was rectangular and spatially organized. It has followed the linear orientation.   تناسبات هندسی, معماری ایرانی, الگوی شکلی, تقارن محوری, مولفه های هندسی geometric proportions, Iranian architecture, shape pattern, axial symmetry, geometric components 129 143 http://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_code=A-10-708-2&slc_lang=other&sid=1 فرشاد حاتمی برق 100319475328460013499 100319475328460013499 No بهروز منصوری 100319475328460013500 100319475328460013500 Yes مصطفی مختاباد امرئی 100319475328460013501 100319475328460013501 No لیلا زارع 100319475328460013502 100319475328460013502 No