en Using Solar Spatial Analyst to Calculate Global Solar Radiation, 22th Region of Tehran as the Case Study تخصصي Special پژوهشي Research تابش خورشیدی؛ پارامتر مهمی در مدل سازی فرایند زیست محیطی، آب شناسی و بیوفیزیکی محسوب می شود ویکی از دلایلی که تابش‌های خورشیدی به صورت گسترده در مدل ها استفاده نمی شود، مشکل اندازه‌گیری این پارامتر در نقاط مختلف است. الگوریتم ویوشد تحلیل‌گر خورشیدی امکان محاسبه اثرات توپوگرافیکی روی تابش خورشیدی در مقیاس‌های محلی و چشم‌انداز را فراهم می‌کند. با توجه به عدم وجود داده های لیدار و اطلاعات دقیق و به روز، در این مقاله با استفاده از الگوریتم ویوشد تحلیلگر فضایی سیستم اطلاعات مکانی، تابش خورشیدی مدلسازی شده و میزان تابش با توجه به مدل رقومی ارتفاع و پارامترهای هواشناسی بصورت ناحیه ای (منطقه 22 تهران) بررسی می شود. خلاصه آمار تابش برای ماه جولای (ماکزیمم، مینیمم و میانگین) برای شش دسته شیب و منظر در منطقه 22 آنالیز گردیده و نتایج بیانگر این است که شیب‌های رو به جنوب مقادیر تابش بیشتری نسبت به شیب‌های روبه شمال در طول ماه جولای دریافت می کنند که این امر در معماری بنا ، مدل توسعه شهری و نصب تاسیسات فتوولتائیک نقش چشمگیری خواهد داشت. Solar Radiation is considered as an important parameter in modeling environmental, hydrologic and biophysical processes. One of the reasons that solar radiations are not extensively used in models is the problem of its measurement in different points. Solar Analyst Viewshed Algorithm makes possible calculation of the topographic effects on solar radiation at local and landscape scales. With respect to lack of LIDAR data and accurate and updated information, this article studies a modeled solar radiation and rate of radiation using GIS Solar Analyst Viewshed Algorithm and regarding DEM and metrological parameters regionally (District 22 of Tehran). Summary of the radiation statistics for July (maximum, minimum, and mean) for six sets of slopes and landscape in District 22 were analyzed. The results indicate that the southward slopes receive further radiation values than the northward ones during July. This will have a crucial role in architecture, urban development model, and photovoltaic installations. تابش خورشیدی, مدل رقومی ارتفاع, مدل ویوشد, دید آسمان , تحلیل فضایی , سیستم اطلاعات مکانی Solar radiation, DEM, Viewshed model, Sky view, spatial analyst, GIS 179 188 http://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_code=A-10-443-1&slc_lang=en&sid=1 Hoda sadat Seyedrezaei هدا سادات سیدرضایی Hs.Seyedrezaei@isrc.ac.ir 10031947532846002013 10031947532846002013 Yes Branch- Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی - واحد علوم و تحقیقات - Ali Reza Vafaeinezhad علیرضا وفایی نژاد a_vafaei@srbiau.ac.ir 10031947532846002014 10031947532846002014 No Branch- Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی - واحد علوم و تحقیقات - Hamid Reza Saremi حمیدرضا صارمی saremi@modares.ac.ir 10031947532846002015 10031947532846002015 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Mohammad Ali Nezam Mahaleh محمد علی نظام محله mnezammahalleh@ut.ac.ir 10031947532846002016 10031947532846002016 No Tehran University دانشگاه تهران