fa بررسی تزئینات و نقوش به‌کار رفته در بناهای معماری و شهری دوره ایلخانی (نمونه موردی گنبد سلطانیه و مسجد کبود تبریز) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">در معماری دوران اسلامی ایران، معمار، همیشه سعی کرده است که به نحوی فضای داخلی و خارجی را به طرق مختلف تزئین نماید. تزیین معماری اسلامی از نظر محققین غربی هنر اسلامی و سنت گرایان با بینش اسلامی دو مفهوم جداگانه است. از نظر اسلامی تزیین در هنر و معماری اسلامی امری قدسی است و برای بیان مفاهیم رمزی و قدسی طراحی و ارئه شده است. بررسی نقوش گیاهی (اسلیمی و ختائی) و علل وجودی آن در هنر اسلامی، کاربرد وسیع هندسه و خط در هنر اسلامی و عدم استفاده از نقوش جانداران در فضاهای مذهبی نظر سنت&shy;گرایان را بیشتر مقبول می&shy;کند. شاید بتوان غایت هنر ایرانی را در ساخت و تزیین مساجد دانست. در دوره ایلخانیان مسئله عمده تلفیق و ترکیب اشکال ساختمانی و تزئینی موجود بود. این مقاله تزیینات و نقوش به&shy;کار رفته بناهای دوره ایلخانی را به صورت تطبیقی و با روش کیفی مورد بررسی قرار داده است. اهمیت موضوع تحقیق در آن است که شناخت اصول هندسی و ارتباط آن با زیربنای فلسفی موجب بالارفتن کیفت نقوش و الگوهای به گرفته شده در طرح&shy;ها می&shy;شود. جامعه آماری انتخاب شده در این تحقیق شامل دو بنای شاخص دورۀ ایلخانی است که عبارتند از: 1. گنبد سلطانیه و 2. مسجد کبود تبریز. در دوره ایلخانی نقوش هندسی حالت منظم تری پیدا می<span dir="LTR">&shy;</span>کند و به عنوان یک الگوی تزئینی مهم به شمار می&shy;رود و حتی می<span dir="LTR">&shy;</span>توان گفت که حالت تقدسی بناها با توجه به اسماء متبرکه بناها نسبت به دوره<span dir="LTR">&shy;</span>های پیشین بیشتر می شود<span dir="LTR">.</span> در بررسی طرح های تزئینی به نکات جالب توجهی می رسیم بناها با نقوش متبرک الله، علی، محمد تزیین شده و به کارگیری آنها نیز در نقاط مختلف بنا متناسب با عظمت و اهمیت آنها متفاوت بوده است.</p> <p><strong>Abstract</strong><br> In architecture of the Islamic era of Iran, the architect has always tried to decorate the interior and exterior in different ways. According to Islamic scholars, Islamic art and traditionalist Islamic art has two separate concepts. Islamic art is decorated in Islamic art and architecture and is designed and presented to express the concepts of Qom. The study of traditional plant designs (Islamic and Khatai) and its existential causes in Islamic art, the widespread use of geometry and line in Islamic art, and the lack of use of animal designs in religious spaces make traditionalist views more desirable. Perhaps the ultimate goal of Iranian art is to build and decorate mosques. In the period of the Ilkhanis, the main problem was the consolidation and combination of building and decorative forms. This article examines the decorations and embellishments of the Ilkhani monuments in a comparative and qualitative way. The importance of the subject of research is that recognizing the principles of geometry and its relation to the philosophical infrastructure leads to an increase in the amount of motifs and patterns taken in the designs. The statistical population selected in this research includes two monuments of the Ilkhani period, which are: 1. Soltanieh Dome and 2. Tabriz Mosque. In the course of the Ilkhani, geometric patterns are more regular and it is considered as an important decorative pattern, and even it can be said that the sanctity of the buildings is increased with respect to the names of the buildings in comparison with the earlier periods. In the study of the decorative designs, we find interesting points. The buildings were decorated with motifs of Allah, Ali, Mohammad, and their use in different parts of the building was proportional to their greatness and importance.</p> معماری ایرانی اسلامی, معماری ایلخانیان, گنبد سلطانیه, مسجد کبود تبریز. Iranian-Iranian architecture, Ilkhani architecture, Soltanieh dome, Tabriz Mosque. 393 400 http://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_code=A-10-1966-58&slc_lang=fa&sid=1 منصور یگانه 10031947532846009280 10031947532846009280 Yes محمد هاشمی شهرکی 10031947532846009281 10031947532846009281 No