fa سنجش کیفی نور در فضاهای عبادی شهری با رویکرد معنویت بخشی به فضا؛ نمونه موردی: مساجد شبستانی دوره قاجاریه بازار شهر تبریز تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">تاثیر نور در معماری اسلامی انکار ناشدنی است و از اهمیت وگستردگی معنایی زیادی برخوردار است و یکی از عوامل و مولفه های مهم در فضاسازی معنوی و روحانی مساجد می‌باشد. نور از عوامل موثر بر ارزش فضایی است که به عنوان غیرمادی<span dir="LTR">‌</span>ترین عنصر محسوس طبیعت همواره در معماری ایرانی اسلامی وجود داشته و همواره حسی عرفانی به فضا به ویژه به فضاهای مذهبی می<span dir="LTR">‌</span>بخشد. در معماری گذشته ایران به کارگیری نور همراه با ظرافت های خاصی بود که ارتقای کیفی فضای معماری را سبب می<span dir="LTR">‌</span>شد. امروزه نگرش کمیتی و نادیده گرفته<span dir="LTR">‌</span>شدن جنبه<span dir="LTR">‌</span>های معنایی در طراحی اغلب فضاها موجب گشته تا طراحی نور به تأمین نور مورد نیاز برای فعالیت<span dir="LTR">‌</span>های فیزیکی تقلیل یابد<span dir="LTR">.</span> هدف از نگارش این مقاله، معرفی روش سنجش کیفی نور بر اساس اصول هفتگانه مستخرج از آیه نور می<span dir="LTR">‌</span>باشد. روش تحقیق حاضر به صورت توصیفی- تحلیلی بر مبنای استدلال منطقی&nbsp; بوده و بر اساس منابع کتابخانه‌ای و مشاهدات میدانی تهیه شده است. یافته<span dir="LTR">‌</span>های اصلی تحقیق عبارتند از: الف) معرفی اصول کیفی نور منطبق بر آیه نور؛ ب) معرفی نمودهای عینی اصول کیفی نور در کالبد معماری فضاهای عبادی؛ ج) معرفی معیارهای ارزیابی &nbsp;نمودهای عینی اصول کیفی نور در فضاهای عبادی؛ د) معرفی نحوه استخراج اطلاعات جهت بررسی و شناخت نقاط ضعف و قوت نور در آفرینش فضای معنوی.</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; line-height: normal;"><span style="font-family: &quot;Garamond&quot;,&quot;serif&quot;; font-size: 13pt; mso-bidi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-bidi-theme-font: major-bidi;"><font color="#000000">The effect of light in Islamic architecture is very important. Its importance and spread is undeniable. It is an important factor in making mosque space spirituality heightened. Light is one of the affecting parameters on the value of space as the most non-material sensible element of nature which is always present in Iranian Islamic architecture. It always creates a mystical atmosphere in the place, especially religious places. In the past Iranian architecture, the application of light always comes with special elegance which improves the quality of the atmosphere of the architecture. Today, the attitude of the quantification and semantic aspects being ignored in the design of spaces often has caused to design light to provide the light needed for the reduction of physical activity. The purpose of writing this article is the introduction of quality assessment methods based on the seven principles of the light from the verse of light of the holy QURAN.</font></span></p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; line-height: normal;"><span style="font-family: &quot;Garamond&quot;,&quot;serif&quot;; font-size: 13pt; mso-bidi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-bidi-theme-font: major-bidi;"><font color="#000000">The present research methods for logical argument based on analytical descriptive and based on the field observations and library resources; The main findings of the research are as follows: a) introduction of qualitative principles of the light based on the verse of light, b) introduction of qualitative principles of the light in architectural body of religious spaces, c) introduction of objective and qualitative principles of light in religious spaces, d) introduction of the information extraction method for investigation and understanding of strength and weaknesses of the light in creation of spiritual spaces.</font></span></p> نور کیفی, فضای عبادی, فضای معنوی, مساجد قاجاریه تبریز. Qualitative light, religious space, spiritual space, Tabriz mosque of QAJAR era. 91 106 http://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_code=A-10-1140-6&slc_lang=fa&sid=1 بهرام احمدخانی ملکی 10031947532846004703 10031947532846004703 Yes فرزین حق‌پرست 10031947532846004704 10031947532846004704 No