|
تاثیر باورها و مراسم آیینی در پایایی و پویایی فضاهای شهری؛ موردپژوهی: تعزیه در پایایی حسینیهها و تکایا در ایران
|
مظفر پاسدار شیرازی*   ، علیرضا صادقی |
| پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران |
|
|
چکیده: (1221 مشاهده) |
| باورها و مراسم آیینی نقشی فراگیر در تحولات و تغییرات فضاهای شهری از یک طرف، و پایایی و ماندگاری آنها از سوی دیگر، داشتهاند؛ چنانچه امروزه میتوان تاثیرات باورها و مراسم آیینی را در ساختار و پیکره شهر مشاهده کرد. از سویی دیگر، مراسم عزاداری حسینی و تعزیه در طول زمان در بافتار فرهنگی و ساختار کالبدی ایران وجود داشته و به مثابه عنصری فرهنگی جاودان و ماندگار بوده است که ایام عزاداری حسینی تاکیدی بر این امر است. در مقاله حاضر به دلایل ماندگاری تعزیه و حسینیهها در طول تاریخ پرداخته میشود. روش تحقیق این پژوهش توصیفی و تحلیلی است و از «روش فراتحلیل» و «تحلیل اسنادی» نیز برای تایید و «اعتبارسنجی محتوای تحقیق» استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که وجود معنای قدسی و بالاخص انگارههای معنوی در هر پهنه، محیط و مجتمع زیستی، از واحدهای همسایگی و محلهها تا روستاها و شهرها میتواند زمینهساز «ماندگاری و جاودانگی» محیط و فضا و بروز مکانی ماندگار و جاودان گردد. «معنای مکان» به «زمینه محیطی» آن نیز بستگی دارد. در این رابطه سه سطح از معنا را تحت عنوان «معنای نحوی»، «معنای مفهومی» و «معنای عملکردی» میتوان برشمرد: الف- «معنای نحوی» به چگونگی قرارگیری حسینیهها در محیط و شهر به مثابه دستور زبان نحوی اشاره دارد؛ ب- «سطح مفهومی» معنا به هنجارها، ارزشها و نگرشی که حسینیهها ارائه میکنند، اطلاق میشود که منتج از باورهای مردمی و اعتقادات شیعه به سرور و سالار آزادگان جهان امام حسین (ع) است؛ و ج- «معنای عملکردی» را به استفاده کنندگان از محیط حسینیهها و تکایا و نوع بهره برداری مردم ربط پیدا میکند که نمونه آن را میتوان هر سال در ایام عزاداری حسینی در حسینیهها و خیل حضور و ارتباط مردم با این فضاها دریافت. |
|
| واژههای کلیدی: پایایی، حسینیه و تکایا، معنای نحوی، معنای مفهومی و عملکردی، تعزیه و آیینهای دینی. |
|
|
متن کامل [PDF 1342 kb]
(1117 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
پذیرش: 1394/7/8 | انتشار: 1394/7/8
|
|
|
|
|
|
