|
تحلیل تطبیقی مؤلفههای طبیعتگرایی در معماری ایرانی-اسلامی با هدف ارتقای تجربه زیستی (مطالعه موردی: باغ چهلستون و مجموعه فرهنگی فرشچیان)
|
| نازنین مالمیر، سمیرا منصوری رودکلی*، نرگس سلطانی |
|
|
|
چکیده: (9 مشاهده) |
کاهش حضور عناصر طبیعی در فضاهای فرهنگی معاصر، کیفیت تجربه زیستی انسان را تحت تأثیر قرار داده و پیامدهایی نظیر کاهش آرامش، تعلق به مکان و سلامت روان ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفههای طبیعتگرایی در معماری فرهنگی ایرانی–اسلامی و تحلیل نقش آنها در ارتقای تجربه زیستی طراحی شده است. پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و توصیفی–تحلیلی است و دادهها از مطالعه اسنادی، تحلیل پلانها و مستندات معماری، و مشاهدات میدانی دو نمونهی مطالعاتی، شامل باغ چهلستون (نمونه تاریخی) و مجموعه فرهنگی فرشچیان (نمونه معاصر)، گردآوری شدند. تحلیل تطبیقی نشان داد که مؤلفههای طبیعتگرایی در باغ چهلستون بهصورت نظاممند، عملکردی و درهمتنیده در فضا حضور دارند و تجربه زیستی چندحسی و تعامل انسان با محیط را تقویت میکنند؛ در حالی که در مجموعه فرهنگی فرشچیان، این مؤلفهها عمدتاً در سطح نمادین بازتاب یافته و تأثیر عملکردی محدودی بر تجربه کاربران دارند. نتایج بیانگر آن است که بهرهگیری از عناصر طبیعی همچون آب، گیاهان، جریان هوا، نور طبیعی و هندسه متناسب با محیط، ریشه در فلسفه و فرهنگ معماری ایرانی–اسلامی دارد و بازتولید آنها در طراحی معاصر میتواند کیفیت زیستی و ادراک فضایی را بهبود بخشد. این پژوهش بر اهمیت تلفیق ابعاد زیستی، حسی و معنایی طبیعتگرایی در معماری فرهنگی تأکید کرده و نشان میدهد که غفلت از این مؤلفهها در فضاهای معاصر موجب کاهش کارکرد زیستی و تجربه چندحسی کاربران میشود. یافتهها برای معماران، طراحان محیط و پژوهشگران حوزه طراحی طبیعتمحور کاربردی است و میتواند راهنمای بازآفرینی فضاهای فرهنگی معاصر با محوریت سلامت روان، آرامش و ارتقای تجربه زیستی باشد.
|
|
| واژههای کلیدی: معماری طبیعتگرا، تجربه زیستی فضایی، معماری ایرانی-اسلامی، باغ چهلستون، مجموعه فرهنگی فرشچیان. |
|
|
|
نوع مطالعه: كاربردي |
موضوع مقاله:
تخصصي
پذیرش: 1404/12/18 | انتشار: 1404/12/18
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
